Uitstroom vakmensen bijna dubbel zo groot als instroom

Bouwsector verliest race tegen de klok: uitstroom vakmensen bijna dubbel zo groot als instroom nieuw talent

Waalre, 16-2-2026

De bouwsector stevent af op een onoverbrugbaar tekort aan uitvoerend personeel. De komende twaalf jaar bereiken 64.000 bouwvakkers - ruim een kwart van het totaal - de pensioengerechtigde leeftijd. De huidige instroom vanuit het mbo kan dit gat bij lange na niet dichten. Het tekort dreigt bovendien nog veel groter uit te vallen, omdat een derde van de huidige vakmensen eerder wil stoppen en financieel de mogelijkheid daarvoor heeft. Dat blijkt uit een analyse van CBS-cijfers en recent panelonderzoek onder werkenden in de bouw door VCA-cursus.com.

De cijfers schetsen een somber beeld voor de capaciteit op de bouwplaats. Om alleen al de natuurlijke vergrijzing van 64.000 oudere vakmensen op te vangen, zijn er jaarlijks ruim 5.300 nieuwe gediplomeerden nodig.

De realiteit blijft daar ver bij achter. Hoewel het aantal geslaagden voor mbo-niveau 2 en 3 (richting Bouw & Infra) de laatste jaren steeg naar 3.510 in 2024, is dit structureel te weinig. Gemiddeld studeerden er de afgelopen negen jaar slechts 2.726 vakmensen per jaar af. Zelfs in het gunstigste scenario, waarin iedere gediplomeerde daadwerkelijk de bouw in gaat, ontstaat er de komende twaalf jaar een tekort van ruim 20.000 vakmensen.

Vroegtijdige uitval als versneller

Het feitelijke tekort zal naar verwachting veel eerder en heviger voelbaar zijn. Uit een panelonderzoek in opdracht van VCA-cursus.com onder 525 werkenden in de bouw,- transport- en industriesector blijkt dat bijna de helft van de bouwvakkers twijfelt of ze de officiële pensioengerechtigde leeftijd zullen halen. Los daarvan zou bijna twee derde graag eerder met pensioen willen. Ruim de helft van die groep verwacht dat dit ook financieel haalbaar is, mede gesteund door de 'zwaarwerkregeling' in de nieuwe cao, die oudere werknemers in de bouw de mogelijkheid biedt om tot drie jaar voor de AOW-leeftijd te stoppen.

Dweilen met de kraan open

"We kijken naar een 'dubbele vergrijzingsklap'. Niet alleen gaan er tienduizenden ervaren timmermannen en metselaars met pensioen, een groot deel vertrekt door de zwaarwerkregeling ook nog eens jaren eerder dan voorheen. Maatschappelijk gezien is dat zeer terecht voor deze zware beroepen, maar operationeel gezien stevenen we af op een infarct. We vragen een steeds kleinere groep jongeren om het werk over te nemen, terwijl de bouwopgave in Nederland alleen maar groeit. De licht stijgende instroom is hoopvol, maar op dit moment dweilen met de kraan open.”